RulbekMashq qilish

Chorrahalar — YHQ qoidalari va savollar

«Chorrahalar» mavzusi bo'yicha 68 ta qoida, O'zbekiston yo'l harakati qoidalari matniga asoslangan. Pastda imtihondagi kabi namunaviy savollar.

Qoidalar

7-bob. Svetofor va tartibga soluvchining ishoralari

• YHQ 7-bobi 43-bandi: svetofor ishoralari imtiyoz belgilari talablariga zid bo'lgan hollarda haydovchilar svetofor ishoralariga amal qilishlari kerak. Svetofor ishlayotganda imtiyoz belgilari hisobga olinmaydi.
• YHQ 7-bobi 43-bandi: svetofor ishoralari imtiyoz belgilari talablariga zid bo'lgan hollarda haydovchilar svetofor ishoralariga amal qilishlari kerak.

9-bob. Harakatlanishni boshlash, manyovr qilish

• YHQ 9-bobi 60-bandi: transport vositalarining harakatlanish yo'nalishlari kesishganda va o'tish navbati qoidalarda ko'zda tutilmagan hollarda haydovchi o'ng tomondan yaqinlashayotgan transport vositasiga yo'l berishi kerak.

14-bob. Chorrahalarda harakatlanish

• YHQ 14-bobi 98-bandi: milt-milt sariq ishora yonayotgan, svetoforlar ishlamayotgan yoki tartibga soluvchi bo'lmagan chorraha tartibga solinmagan chorraha hisoblanadi.
• YHQ 14-bobi 98-bandi: aylanma harakatlanish chorrahasida harakatlanayotgan transport vositalari aylanaga kirib kelayotganlarga nisbatan ustunlikka (imtiyozga) ega.
• YHQ 14-bobi 97-bandi: haydovchi tirbandlik tufayli majburiy to'xtab, ko'ndalang yo'nalishdagi transport harakatiga to'sqinlik qiladigan bo'lsa, chorrahaga kirishi taqiqlanadi.
• YHQ 14-bobi 96-bandi: burilayotgan haydovchi kesishayotgan yo'lning qatnov qismidan o'tayotgan piyodalarga, shuningdek velosiped yo'lkasidan yo'lni kesib o'tayotgan velosipedchilarga va individual harakatlanish vositalarini boshqarayotgan shaxslarga yo'l berishi kerak.
• YHQ 14-bobi 98-bandi: haydovchilar tartibga solinmagan chorrahalardan o'tish qoidalariga hamda chorrahada o'rnatilgan imtiyoz belgilariga amal qilishlari shart.
• YHQ 14-bobi 98-bandi: aylanma harakatlanish chorrahasida harakatlanayotgan transport vositalari aylanaga kirib kelayotganlarga nisbatan ustunlikka ega. Bu yerda kirish joyida «Yo'l bering!» belgisi ham bor.
• YHQ 14-bobi 97-bandi: agar to'xtash chizig'i yoki 5.33 yo'l belgisidan o'tib bo'lgan haydovchiga qatnov qismlari kesishmasiga kirish taqiqlanadi.
• YHQ 14-bobi 96-bandi: o'ngga yoki chapga burilayotgan haydovchi kesishayotgan yo'lning qatnov qismidan o'tayotgan piyodalarga yo'l berishi kerak.
• YHQ 14-bobi 98-bandi: milt-milt sariq ishora yonayotgan, svetoforlar ishlamayotgan yoki tartibga soluvchi bo'lmagan chorraha tartibga solinmagan chorraha hisoblanadi. Bunday chorrahada imtiyoz belgilari amal qiladi: asosiy yo'ldagi ko'k birinchi.
• YHQ 14-bobi 96-bandi: burilayotgan haydovchi kesishayotgan yo'lning qatnov qismidan o'tayotgan piyodalarga yo'l berishi kerak.
• YHQ 14-bobi 97-bandi: haydovchi tirbandlik tufayli majburiy to'xtab, ko'ndalang yo'nalishdagi harakatga to'sqinlik qiladigan bo'lsa, chorrahaga kirishi taqiqlanadi.

15-bob. Tartibga solingan chorrahalar

• YHQ 15-bobi 99-bandi: svetoforning ruxsat etuvchi ishorasida chapga burilayotgan yoki qayrilib olayotgan haydovchi qarama-qarshi tomondan to'g'riga harakatlanayotgan va o'ngga burilayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Yashil ishora chapga burilayotganga ustunlik bermaydi.
• YHQ 15-bobi 99-bandi: svetoforning ruxsat etuvchi ishorasida chapga burilayotgan yoki qayrilib olayotgan haydovchi qarama-qarshi tomondan to'g'riga harakatlanayotgan va o'ngga burilayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 15-bobi 101-bandi: svetofor yoki tartibga soluvchi tramvay va relssiz transportga bir vaqtda ruxsat bersa, harakat yo'nalishidan qat'i nazar tramvay oldin o'tish huquqiga ega bo'ladi.

16-bob. Tartibga solinmagan chorrahalar

• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning keyingi harakatlanish yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak.
• YHQ 1-ilovasi 2.4: «Yo'l bering!». Haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi kerak.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar chorrahasida haydovchi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 1-ilovasi 2.5: «To'xtamasdan harakatlanish taqiqlangan». Haydovchi to'xtash chizig'i oldida to'xtab, asosiy yo'ldagilarga yo'l berishi shart.
• YHQ 14-bobi 98-bandi: aylanma harakatlanish chorrahasida harakatlanayotgan transport vositalari aylanaga kirib kelayotganlarga nisbatan ustunlikka ega.
• YHQ 16-bobi 107-bandi: chapga burilishda yoki qayrilib olishda relssiz transport vositasining haydovchisi teng ahamiyatli yo'ldan qarama-qarshi yo'nalishdan to'g'riga yoki o'ngga ketayotganlarga yo'l berishi shart.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar chorrahasida tramvay kelgusi harakat yo'nalishidan qat'i nazar relssiz transport vositalariga nisbatan oldin o'tish huquqiga ega.
• YHQ 1-ilovasi 2.3.1: «Ikkinchi darajali yo'l bilan kesishuv» .
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli chorrahada tramvay kelgusi harakat yo'nalishidan qat'i nazar relssiz transport vositalariga nisbatan oldin o'tish huquqiga ega.
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning kelgusi yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak.
• YHQ 16-bobi 106-bandi: ikkinchi darajali yo'llarda harakatlanayotgan haydovchilar ham o'zaro teng ahamiyatli yo'llar chorrahasidan o'tish qoidasiga amal qilishlari kerak.
• YHQ 1-ilovasi 2.4 va 2.5: «Yo'l bering!» belgisi yo'l berishni, 2.5 «To'xtamasdan harakatlanish taqiqlangan» belgisi esa to'xtashni talab qiladi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Ko'k avtomobil qizilning o'ng tomonida, shuning uchun qizil unga yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Qizil avtomobil yashilning o'ng tomonida, shuning uchun yashil yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 107-bandi: chapga burilishda yoki qayrilib olishda relssiz transport vositasining haydovchisi teng ahamiyatli yo'ldan qarama-qarshi yo'nalishdan to'g'riga yoki o'ngga ketayotganlarga yo'l berishi shart. Chapga burilayotgan ko'k to'g'riga ketayotgan qizilga yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning keyingi harakatlanish yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak. Ko'k chap tomonda bo'lsa ham, u asosiy yo'lda.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Ko'k qizilning o'ng tomonidan yaqinlashmoqda.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Sharqdan kelayotgan qizil uchun yashil o'ng tomonda.
• YHQ 16-bobi 106-bandi: asosiy yo'lning yo'nalishi chorrahada o'zgarganda asosiy yo'lda harakatlanayotgan haydovchilar o'zaro teng ahamiyatli yo'llar chorrahasidan o'tish qoidasiga amal qilishlari kerak.
• YHQ 16-bobi 108-bandi: agar haydovchi yo'lning qoplamasi bor-yo'qligini aniqlay olmasa va imtiyoz belgilari bo'lmasa, o'zini ikkinchi darajali yo'lda deb hisoblashi kerak.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: bu qoidaga tramvay haydovchilari ham o'zaro amal qilishlari kerak, ya'ni o'ngdan yaqinlashayotganga yo'l beriladi.
• YHQ 16-bobi 104 va 106-bandlari: ikkinchi darajali yo'ldagi haydovchi asosiy yo'ldagilarga yo'l beradi, ikkinchi darajali yo'llardagilar o'zaro teng ahamiyatli qoidaga amal qiladi.
• YHQ 14-bobi 98-bandi: milt-milt sariq chorrahada haydovchilar chorrahada o'rnatilgan imtiyoz belgilariga amal qilishlari shart.
• YHQ 16-bobi 107-bandi: chapga burilishda yoki qayrilib olishda haydovchi tenglik yo'ldan qarama-qarshi yo'nalishdan to'g'riga yoki o'ngga harakatlanayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Qizilning o'ng tomoni bo'sh — u birinchi. Ko'k qizilga yo'l beradi, sariq esa o'ng tomonidagi ko'kka yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 107-bandi: chapga burilishda yoki qayrilib olishda relssiz transport vositasining haydovchisi teng ahamiyatli yo'ldan qarama-qarshi yo'nalishdan to'g'riga yoki o'ngga ketayotganlarga yo'l berishi shart. Qizil chapga burilmoqda, shuning uchun to'g'riga kelayotgan ko'kka yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 107-bandi: chapga burilishda yoki qayrilib olishda relssiz transport vositasining haydovchisi teng ahamiyatli yo'ldan qarama-qarshi yo'nalishdan to'g'riga yoki o'ngga ketayotganlarga yo'l berishi shart. O'ngga burilayotgan qarama-qarshi transport ham bu qoidaga kiradi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Qizil ko'kning o'ng tomonida, ko'k esa uning yo'lini kesib o'tadi — ko'k yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Ko'k qizilning o'ng tomonidan yaqinlashmoqda — keyingi yo'nalishidan qat'i nazar qizil unga yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning keyingi harakatlanish yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak. Asosiy yo'ldagi ko'k burilayotgan bo'lsa ham ustunlikka ega.
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning keyingi harakatlanish yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak. Qizil buriladigan tasma ko'k ketayotgan tasmaning o'zi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Yo'llar teng ahamiyatli: qizil ko'kning o'ng tomonida, shuning uchun ko'k yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Ko'k qizilning o'ng tomonida.
• YHQ 16-bobi 104 va 106-bandlari: ikkinchi darajali yo'ldagi haydovchi asosiy yo'ldagilarga yo'l beradi, ikkinchi darajali yo'llardagilar o'zaro teng ahamiyatli yo'llar qoidasiga amal qiladi. Chapga burilayotgan ko'k to'g'riga ketayotgan qizilga yo'l beradi (107-band).
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Yashil qizilning o'ng tomonida.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: o'ngdan yaqinlashayotganga yo'l beriladi. Qizil ko'kka (ko'k uning o'ng tomonida), ko'k sariqqa (sariq uning o'ng tomonida) yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 107-bandi: chapga burilishda haydovchi qarama-qarshi yo'nalishdan to'g'riga yoki o'ngga harakatlanayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli chorrahada tramvay keyingi harakat yo'nalishidan qat'i nazar relssiz transport vositalariga nisbatan oldin o'tish huquqiga ega.
• YHQ 16-bobi 104, 106-bandlari: ikkinchi darajali yo'ldagilar asosiy yo'ldan kelayotganlarga yo'l beradi, o'zaro teng ahamiyatli qoida bo'yicha o'tadilar: qarama-qarshi to'g'riga ketayotganlar bir-biriga xalaqit bermaydi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Yashil o'ng tomonidagi ko'kka yo'l beradi, ko'kning o'ng tomoni bo'sh — u birinchi. Keyin yashil; qizil esa o'ngdagi yashilga va qarama-qarshidagi ko'kka yo'l beradi (107-band).
• YHQ 16-bobi 104 va 106-bandlari: ikkinchi darajali yo'ldagi haydovchi asosiy yo'ldagilarga yo'l beradi, ikkinchi darajali yo'llardagilar o'zaro teng ahamiyatli yo'llar qoidasiga amal qiladi. O'zaro esa chapga burilayotgan ko'k to'g'riga ketayotgan qizilga yo'l beradi (107-band).
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning keyingi harakatlanish yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak. Qizil ikkalasiga yo'l beradi. Asosiy yo'ldagi yashil chapga burilmoqda, shuning uchun qarama-qarshidan to'g'riga kelayotgan ko'kka yo'l beradi (107-band).
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Ko'kning o'ng tomoni bo'sh — u birinchi. Qizil o'ngdagi ko'kka, yashil esa o'ngdagi qizilga yo'l beradi.
• YHQ 16-bobi 105-bandi: teng ahamiyatli yo'llar kesishgan chorrahada relssiz transport vositasining haydovchisi o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Qizilning o'ng tomoni bo'sh — u birinchi. Ko'k o'ngdagi qizilga, yashil esa o'ngdagi ko'kka va qarama-qarshidagi qizilga yo'l beradi (107-band).
• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga ularning keyingi harakatlanish yo'nalishidan qat'i nazar yo'l berishi kerak. Yashil ikkalasiga yo'l beradi. Asosiy yo'ldagi qizil chapga burilayotgani uchun qarama-qarshidagi ko'kka yo'l beradi (107-band).

22-bob. Yo'nalishli transport vositalarining imtiyozlari

• YHQ 22-bobi 131-bandi: tramvay yo'llari chorrahadan tashqarida qatnov qismini kesib o'tadigan joylarda tramvay relssiz transport vositalariga nisbatan imtiyozga ega (depodan chiqish joylari bundan mustasno).

Yo'l belgilari va chiziqlari

• YHQ 16-bobi 104-bandi: ikkinchi darajali yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yo'ldan kelayotganlarga yo'l berishi kerak, demak asosiy yo'ldagi haydovchi ustunlikka ega.
• YHQ 1-ilovasi 2.5: «To'xtamasdan harakatlanish taqiqlangan». Haydovchi to'xtash chizig'i oldida to'xtab, asosiy yo'ldagilarga yo'l berishi shart. Asosiy yo'l bo'sh bo'lsa ham to'xtash majburiy.
• YHQ 1-ilovasi 2.2: «Asosiy yo'lning oxiri». Boshqa imtiyoz belgilari bo'lmasa chorraha teng ahamiyatli yo'llar chorrahasi hisoblanadi.

Namunaviy savollar