Hujjatlar va majburiyatlar — YHQ qoidalari va savollar
«Hujjatlar va majburiyatlar» mavzusi bo'yicha 40 ta qoida, O'zbekiston yo'l harakati qoidalari matniga asoslangan. Pastda imtihondagi kabi namunaviy savollar.
Qoidalar
2-bob. Haydovchilarning umumiy vazifalari
- YHQ 2-bobi 7-bandi: haydovchi tegishli toifadagi haydovchilik guvohnomasini, transport vositasini ro'yxatdan o'tkazish guvohnomasini, egasi bo'lmagan hollarda egalik qilish yoki foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatni va sug'urta polisini ko'rsatishi shart.
- YHQ 2-bobi 7-bandi: transport vositasi egasining fuqarolik javobgarligini majburiy sug'urta qilish bo'yicha sug'urta polisi elektron ko'rinishda ham bo'lishi mumkin.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «C» — ruxsat etilgan to'liq vazni 3500 kilogrammdan ortiq bo'lgan avtotransport vositalari.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «A» — mototsikllar, elektromototsikllar; «A1» esa moped va skuterlar hamda kichik hajmdagi mototransport vositalari.
- YHQ 2-bobi 11-bandi: haydovchi IIO xodimlarining talabiga ko'ra mastlik holatini aniqlovchi maxsus tekshiruvdan yoki tibbiy ko'rikdan o'tishi shart.
- YHQ 2-bobi 12-bandi: tegishli toifadagi haydovchilik guvohnomasi bo'lmagan shaxsga transport vositasini boshqarish taqiqlanadi.
- YHQ 2-bobi 7-bandi: haydovchi hujjatlarni yonida olib yurishi va IIO xodimlari talab qilganda ularga tekshirish uchun berishi shart.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: haydovchi tegishli toifadagi transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi haydovchilik guvohnomasiga ega bo'lishi shart.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «B» toifasi — ruxsat etilgan to'liq vazni 3500 kg dan oshmaydigan yoki haydovchi o'rindig'idan tashqari o'rindiqlar soni sakkiztadan ortiq bo'lmagan avtotransport vositalari.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «D» — yo'lovchi tashishga mo'ljallangan, haydovchi o'rindig'idan tashqari o'rindiqlar soni sakkiztadan ortiq bo'lgan avtotransport vositalari.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «A1» — moped va skuterlar, shuningdek energiya xarakteristikalari bo'yicha cheklangan kichik hajmdagi mototransport vositalari.
- YHQ 2-bobi 7-bandi: haydovchi yonida biometrik pasport yoki ID-karta bo'lsa, hujjatlari planshet orqali tekshiriladi.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: egasi bo'lmagan transport vositasini boshqarish faqat egasi ishtirokida yoki foydalanish huquqini beruvchi hujjatlar, sug'urta polisida ismi ko'rsatilgan yoki cheklanmagan polis mavjud bo'lganda mumkin.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «BE» — tirkamasining ruxsat etilgan to'liq vazni 750 kilogrammdan ortiq bo'lgan «B» toifadagi avtotransport vositalari.
- YHQ 2-bobi 7-bandi: qonunchilikda ko'zda tutilgan hollarda litsenziya guvohnomasi, yuridik shaxs tomonidan berilgan ishonchnoma yoki yo'l varaqasi, tashilayotgan yuk hujjatlari bo'lishi kerak.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «A1» — mopedlar, skuterlar, shuningdek eng yuqori konstruktiv tezligi soatiga 25 km dan oshmaydigan, ichki yonuv dvigateli ish hajmi 25 sm³ gacha bo'lgan kichik hajmdagi mototransport vositalari.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: tramvay haydovchisiga faqat tramvay, troleybus haydovchisiga faqat troleybus boshqarishga ruxsat etiladi.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: «BE» — tirkamasining ruxsat etilgan to'liq vazni 750 kg dan ortiq yoki jihozlangan avtotransport vositasining vaznidan ortiq bo'lgan «B» toifadagi avtotransport vositalari.
- YHQ 3-bobi 14-bandi: haydovchilar majburiy sug'urta bo'yicha xabarnoma tuzish bilan bog'liq hollarda YTH haqida DYHXX yoki IIO xodimlariga xabar bermasliklari mumkin.
- YHQ 2-bobi 7-bandi: haydovchi hujjatlarni yonida olib yurishi va IIO xodimlari talab qilganda berishi shart; biometrik pasport yoki ID-karta bo'lsa, hujjatlar planshet orqali tekshiriladi.
- YHQ 2-bobi 8-bandi: egasi bo'lmagan transport vositasini boshqarish foydalanish huquqini beruvchi hujjatlar, sug'urta polisida ismi ko'rsatilgan yoki cheklanmagan polis mavjud bo'lganda mumkin.
25-bob. Transport vositalarini boshqarishni o'rgatish
- YHQ 25-bobi 149-bandi: «A» toifasi uchun 16, «B» va «C» uchun 18, «BE» va «CE» uchun 19, «D» va «DE» uchun 21 yoshga to'lgan bo'lishi kerak.
- YHQ 25-bobi 149-bandi: «D» va «DE» toifalari hamda tramvay va trolleybuslar uchun 21 yoshga to'lgan bo'lish kerak.
- YHQ 25-bobi 149-bandi: «BE» va «CE» toifalari uchun 19 yoshga to'lgan bo'lishi kerak.
- YHQ 25-bobi 149-bandi: «A» toifasi uchun 16 yoshga to'lgan bo'lishi kerak.
- YHQ 25-bobi 148-bandi: amaliy boshqaruv o'rgatuvchisida boshqarishni o'rgatish huquqini beruvchi hujjat hamda tegishli toifadagi transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi guvohnoma bo'lishi shart.
- YHQ 25-bobi 149-bandi: «A» — 16, «B» va «C» — 18, «BE» va «CE» — 19, «D» va «DE» hamda tramvay, troleybus — 21 yosh.
29-bob. Mansabdor shaxslarning va fuqarolarning yo'l harakati xavfsizligini ta'minlash bo'yicha majburiyatlari
- YHQ 29-bobi 175-bandi: mexanik transport vositalarining ko'zda tutilgan joylarida tegishli namunadagi ro'yxatdan o'tkazish davlat raqam belgilari o'rnatilgan bo'lishi shart.
- YHQ 29-bobi 174-bandi: transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug'urta qilish qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda amalga oshirilishi kerak.
- YHQ 29-bobi 174-bandi: transport vositalarini ro'yxatdan o'tkazish hamda egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug'urta qilish qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda amalga oshirilishi kerak.
- YHQ 29-bobi 176-bandi: «Nogironligi bo'lgan shaxs» belgisi — 150 mm tomonli sariq kvadrat, ichida 7.17 yo'l belgisining qora timsoli.
- YHQ 29-bobi 176-bandi: «Boshqarishni o'rgatish uchun mo'ljallangan mexanik transport vositasi» belgisi — ichiga qora «Oʻ» harfi tushirilgan, qizil hoshiyali, oq rangli, uchi yuqoriga yo'nalgan teng tomonli uchburchak.
- YHQ 29-bobi 176-bandi: «Kar haydovchi» — diametri 160 mm sariq doira ichida uchi pastga yo'nalgan teng tomonli uchburchakning burchaklari bo'yicha diametri 40 mm uchta qora doira.
- YHQ 29-bobi 175-bandi: yuk avtomobillari, tirkamalar (yengil avtomobil tirkamalaridan tashqari) va avtobuslar (mikroavtobuslardan tashqari) kuzovining orqa devoriga davlat raqami yozilishi kerak.
- YHQ 29-bobi 176-bandi: «Avtopoyezd» — kabina tomining old qismi o'rtasida bir qator qilib 150–300 mm oraliqda joylashgan uchta zarg'aldoq chiroq yoki ichidan yoritiladigan sariq uchburchak.
- YHQ 29-bobi 175-bandi: raqamning balandligi 300 millimetrdan, kengligi 120 millimetrdan, chizig'ining yo'g'onligi 30 millimetrdan kam bo'lmasligi kerak.
- YHQ 29-bobi 176-bandi: «Xavfli yuk» — 690 x 300 mm, o'ng qismi zarg'aldoq, chap qismi oq rangli, qora hoshiyali to'rtburchak belgi.
- YHQ 29-bobi 175-bandi: harflar balandligi raqam o'lchamlarining 2/3 qismiga teng bo'lishi kerak.
- YHQ 29-bobi 176-bandi: «Shifokor» belgisi — tomonlari 140 mm, ko'k kvadrat, ichida diametri 125 mm oq doirada qizil xoch.
- YHQ 29-bobi 176-bandi: «Bolalar guruhini tashish» — qizil hoshiyali, ichiga 1.21 belgisidagi bolalar tasviri tushirilgan sariq kvadrat, tomonlari 250–300 mm.
Namunaviy savollar
Mexanik transport vositasining haydovchisi yonida qaysi hujjatlarni olib yurishi shart?
- Guvohnoma, ro'yxatdan o'tkazish guvohnomasi va sug'urta polisi
- Haydovchilik guvohnomasi va pasport
- Guvohnoma, pasport va texnik ko'rik talonining asl nusxasi
To'g'ri javob: Guvohnoma, ro'yxatdan o'tkazish guvohnomasi va sug'urta polisi
Majburiy sug'urta polisi qanday ko'rinishda bo'lishi mumkin?
- IIO ruxsatnomasi bilan
- Qog'ozda
- Elektron ko'rinishda ham
To'g'ri javob: Elektron ko'rinishda ham
«B» toifali haydovchilik guvohnomasi qaysi transport vositalarini boshqarish huquqini beradi?
- To'liq vazni 3500 kg gacha, haydovchidan tashqari 16 o'rindiqqacha avtomobillarni
- To'liq vazni 3500 kg gacha, haydovchidan tashqari 8 o'rindiqqacha avtomobillarni
- Yengil avtomobillarni, tirkamasiz va 4 o'rindiqqacha
To'g'ri javob: To'liq vazni 3500 kg gacha, haydovchidan tashqari 8 o'rindiqqacha avtomobillarni
«C» toifasi qaysi transport vositalarini boshqarishga ruxsat beradi?
- 8 o'rindiqdan ortiq avtobuslarni
- To'liq vazni 7500 kg dan ortiq avtotransportni
- To'liq vazni 3500 kg dan ortiq avtotransportni
To'g'ri javob: To'liq vazni 3500 kg dan ortiq avtotransportni
«D» toifasi qaysi transport vositalarini boshqarishga ruxsat beradi?
- Haydovchidan tashqari 8 dan ortiq o'rindiqli avtotransportni
- To'liq vazni 3500 kg dan ortiq yuk avtomobillarini
- Tirkamali yengil avtomobillarni
To'g'ri javob: Haydovchidan tashqari 8 dan ortiq o'rindiqli avtotransportni
«A» toifasi qaysi transport vositalarini boshqarish huquqini beradi?
- Mopedlar va skuterlarni
- Mototsikllar va elektromototsikllarni
- Yengil avtomobillar va mototsikllarni
To'g'ri javob: Mototsikllar va elektromototsikllarni
Barcha savollarni Rulbek bilan mashq qil: imtihon, biletlar, xatolar ustida ishlash.
Mashq qilish