RulbekMashq qilish

Svetofor va tartibga soluvchi — YHQ qoidalari va savollar

«Svetofor va tartibga soluvchi» mavzusi bo'yicha 39 ta qoida, O'zbekiston yo'l harakati qoidalari matniga asoslangan. Pastda imtihondagi kabi namunaviy savollar.

Qoidalar

7-bob. Svetofor va tartibga soluvchining ishoralari

• YHQ 7-bobi 31-bandi: miltillovchi yashil ishora ham harakatlanishga ruxsat beradi va uning ta'sir vaqti tugayotganligi hamda ko'p o'tmay taqiqlovchi ishora yonishi haqida xabar beradi.
• YHQ 7-bobi 31-bandi: sariq ishora harakatlanishni taqiqlaydi (42-bandda ko'zda tutilgan hollardan tashqari) va ishoralar almashuvi haqida ogohlantiradi.
• YHQ 7-bobi 31-bandi: qizil va sariq ishoralarning bir vaqtda yonishi harakatlanishni taqiqlaydi va ko'p o'tmay yashil ishora yonishi haqida xabar beradi.
• YHQ 7-bobi 39-bandi: harakatni tartibga soluvchi yoki IIO xodimi xizmat vazifalarini bajarayotganda qo'l ishorasi yoki ovoz kuchaytirgich yordamida to'xtatishni talab qilsa, haydovchi ko'rsatilgan joyda to'xtashi shart.
• YHQ 7-bobi 31-bandi: qizil ishora, shuningdek miltillovchi qizil ishora harakatlanishni taqiqlaydi.
• YHQ 7-bobi 31-bandi: yashil ishora harakatlanishga ruxsat beradi.
• YHQ 7-bobi 34-bandi: agar svetofor ishorasi piyoda tasviri ko'rinishida bo'lsa, u faqat piyodalarga ta'sir qiladi.
• YHQ 7-bobi 34-bandi: velosiped tasviri ko'rinishidagi ishora velosipedchilar va individual harakatlanish vositalarini boshqarganlarga ta'sir qiladi.
• YHQ 7-bobi 40-bandi: yo'l harakati ishtirokchilarining e'tiborini jalb etish uchun hushtak bilan qo'shimcha ishora beriladi.
• YHQ 7-bobi 31-bandi: milt-milt sariq ishora ehtiyotkorlik choralarini ko'rgan holda harakatlanishga ruxsat beradi va tartibga solinmagan chorraha yoki piyodalar o'tish joyi borligidan xabar beradi.
• YHQ 7-bobi 38-bandi: tartibga soluvchi qo'lini yuqoriga ko'targanda 42-bandda ko'rsatilgandan boshqa hollarda transport vositalari va piyodalarning barcha yo'nalishlarda harakatlanishi taqiqlanadi.
• YHQ 7-bobi 43-bandi: tartibga soluvchining ishoralari svetofor ishoralari, yo'l belgilari va chiziqlari talablariga zid bo'lsa, haydovchilar tartibga soluvchining ishoralariga amal qilishlari kerak.
• YHQ 7-bobi 43-bandi: svetofor ishoralari imtiyoz belgilari talablariga zid bo'lgan hollarda haydovchilar svetofor ishoralariga amal qilishlari kerak.
• YHQ 7-bobi 43-bandi: agar svetoforning ishoralari ishlamayotgan bo'lsa, haydovchi boshqa (ko'ndalang) yo'nalishdagi svetofor ishoralari ishlamayotganligiga ishonch hosil qilganidan so'nggina harakat xavfsizligini ta'minlagan holda harakatni davom ettirishi lozim.
• YHQ 7-bobi 42-bandi: svetoforning yashil ishorasidan keyin sariq ishora yonganda kuchli tormoz bermasdan to'xtashga ulgurmaydigan haydovchilarga harakatlanishni davom ettirishga ruxsat etiladi.
• YHQ 7-bobi 41-bandi: svetofor yoki tartibga soluvchining taqiqlovchi ishorasida haydovchilar to'xtash chizig'i oldida to'xtashlari kerak, bunda transport vositasining eng oldingi nuqtasi chiziq ustiga chiqib ketmasligi kerak.
• YHQ 7-bobi 35-bandi: reversiv svetoforlarda X-simon qizil ishora va pastga yo'nalgan yashil ko'rsatkich qo'llaniladi; ular qaysi tasma ustiga o'rnatilgan bo'lsa, unda harakatlanishni taqiqlaydi yoki ruxsat beradi.
• YHQ 7-bobi 37-bandi: temir yo'l kesishmalarida o'rnatilgan doirasimon oq rangli miltillovchi ishora transport vositalarining kesishma orqali harakatlanishiga ruxsat beradi.
• YHQ 7-bobi 32-bandi: yo'naltirgich ko'rinishidagi ishoralar doirasimon ishoralar bilan bir xil ma'noga ega va faqat ko'rsatilgan yo'nalishga ta'sir etadi.
• YHQ 15-bobi 100-bandi: svetoforning taqiqlovchi qizil yoki sariq ishorasi bilan bir vaqtda yongan qo'shimcha seksiyaning yashil ishorasi yo'nalishida harakatlanayotgan haydovchi boshqa yo'nalishlardan harakatlanayotgan transport vositalariga yo'l berishi kerak.
• YHQ 7-bobi 32-bandi: svetoforning qo'shimcha seksiyasidagi ishora o'chirilgan bo'lsa, shu seksiya tartibga solayotgan yo'nalishda harakatlanish taqiqlanganligini bildiradi.
• YHQ 15-bobi 102-bandi: ruxsat etuvchi ishorada chorrahaga kirgan haydovchi chiqishda svetofor ishoralaridan qat'i nazar mo'ljallangan yo'nalishda harakatlanishni davom ettirishi kerak (yo'lida to'xtash chizig'i bo'lgan svetoforlar bundan mustasno).
• YHQ 7-bobi 32-bandi: agar tegishli yo'l belgisi bilan qayrilib olish taqiqlanmagan bo'lsa, chapga burilishga ruxsat beruvchi yo'naltirgich qayrilib olishga ham ruxsat beradi.
• YHQ 7-bobi 36-bandi: pastdagi ishora o'chirilib, yuqoridagi uchta ishora bir vaqtda yonsa, harakatlanish taqiqlanadi.
• YHQ 7-bobi 33-bandi: asosiy yashil ishoraga yo'naltirgich shakli tushirilgan bo'lsa, u svetoforning qo'shimcha seksiyasi borligi haqida xabar beradi va ruxsat berilgan yo'nalishlarni ko'rsatadi.
• YHQ 7-bobi 38-bandi: o'ng qo'li oldinga uzatilganda oldi tomonidan barcha transport vositalariga faqat o'ngga harakatlanishga ruxsat beriladi.
• YHQ 7-bobi 35-bandi: ikki tomoni 1.9 yo'l chizig'i bilan belgilangan tasma ustiga o'rnatilgan va ishoralari o'chirilgan reversiv svetofor shu tasmaga kirishni taqiqlaydi.
• YHQ 7-bobi 42-bandi: sariq ishora berilganda qatnov qismida bo'lgan piyodalar uni bo'shatishlari, imkoni bo'lmasa qarama-qarshi oqimlarni ajratuvchi chiziqda to'xtashlari kerak.
• YHQ 7-bobi 41-bandi: to'xtash chizig'i bo'lmaganda haydovchilar chorrahada qatnov qismi bilan kesishgan joyida, piyodalarga xalaqit bermasdan to'xtashlari kerak.
• YHQ 7-bobi 38-bandi: qo'llari yon tomonga uzatilganda yon tomondan relssiz transport vositalariga to'g'riga va o'ngga harakatlanishga ruxsat beriladi, old va orqa tomonidan harakatlanish taqiqlanadi.
• YHQ 7-bobi 38-bandi: o'ng qo'li oldinga uzatilganda chap yonidan relssiz transportga barcha yo'nalishlarda, old tomonidan faqat o'ngga harakatlanishga ruxsat beriladi; o'ng yonidan va orqasidan taqiqlanadi.
• YHQ 7-bobi 43-bandi: tartibga soluvchining ishoralari svetofor ishoralari, yo'l belgilari va chiziqlari talablariga zid bo'lsa, tartibga soluvchining ishoralariga amal qilish kerak.
• YHQ 7-bobi 42-bandi: sariq ishora yonganda qatnov qismida bo'lgan piyodalar uni bo'shatishlari, imkoni bo'lmasa qarama-qarshi oqimlarni ajratuvchi chiziqda to'xtashlari kerak.
• YHQ 7-bobi 37-bandi: temir yo'l kesishmalarida svetoforning qizil milt-milt ishorasi bilan bir vaqtda harakatlanish taqiqlanganligi haqida qo'shimcha ma'lumot sifatida ovozli ishora ham berilishi mumkin.
• YHQ 7-bobi 37-bandi: svetoforning milt-milt oq va qizil ishoralari o'chirilgan bo'lib, ko'rinish chegarasida poezd bo'lmasa, harakatlanishga ruxsat etiladi.

15-bob. Tartibga solingan chorrahalar

• YHQ 15-bobi 100-bandi: qizil yoki sariq ishora bilan bir vaqtda yongan qo'shimcha seksiyaning yashil ishorasi yo'nalishida harakatlanayotgan haydovchi boshqa yo'nalishlardan harakatlanayotgan transport vositalariga yo'l berishi kerak.
• YHQ 15-bobi 99-bandi: svetoforning ruxsat etuvchi ishorasida chapga burilayotgan haydovchi qarama-qarshi tomondan to'g'riga ketayotgan va o'ngga burilayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 7-bobi 32-bandi: agar tegishli yo'l belgisi bilan qayrilib olish taqiqlanmagan bo'lsa, chapga burilishga ruxsat beruvchi yo'naltirgich qayrilib olishga ham ruxsat beradi; qo'shimcha seksiyadagi yashil yo'naltirgich ham shunday.
• YHQ 15-bobi 102-bandi: agar chorrahada haydovchining yo'lida joylashgan svetoforlar oldida to'xtash chizig'i (yoki 5.33 belgisi) bo'lsa, u har bir svetofor ishorasiga amal qilishi shart.

Namunaviy savollar