Yo'l belgilari — YHQ qoidalari va savollar
«Yo'l belgilari» mavzusi bo'yicha 50 ta qoida, O'zbekiston yo'l harakati qoidalari matniga asoslangan. Pastda imtihondagi kabi namunaviy savollar.
Qoidalar
7-bob. Svetofor va tartibga soluvchining ishoralari
- YHQ 7-bobi: tartibga soluvchining qo'llari yon tomonga uzatilgan yoki tushirilgan bo'lsa, chap va o'ng yon tomondan tramvayga to'g'riga, relssiz transport vositalariga to'g'riga va o'ngga harakatlanishga ruxsat etiladi; 43-bandga ko'ra uning ishoralari svetofordan ustun.
11-bob. Harakatlanish tezligi
- YHQ 11-bobi 78-bandi: aholi punktlarida transport vositalarining soatiga 70 km dan oshmaydigan tezlikda harakatlanishiga ruxsat etiladi. 3.25 belgisidan keyin aholi punktidagi umumiy cheklov amal qiladi.
Yo'l belgilari va chiziqlari
- YHQ 1-ilovasi 3.20: «Quvib o'tish taqiqlangan». Belgi ta'sir oralig'ida quvib o'tish taqiqlanadi (YHQ 86-band).
- YHQ 1-ilovasi 2.4: «Yo'l bering!». Haydovchi asosiy yo'ldan yaqinlashayotgan transport vositalariga yo'l berishi kerak.
- YHQ 1-ilovasi 2.1: «Asosiy yo'l». Bu yo'ldan harakatlanayotgan haydovchi tartibga solinmagan chorrahalarda ustunlikka ega.
- YHQ 1-ilovasi 3.1: «Kirish taqiqlangan». Belgi bilan belgilangan yo'lga transport vositalarining kirishi taqiqlanadi.
- YHQ 1-ilovasi 1.1: «Shlagbaumli temir yo'l kesishmasi».
- YHQ 1-ilovasi 1.13: «Tik nishablik». Bu yo'l qismida uzatma va ilashish mexanizmi ajratilgan holda harakatlanish taqiqlanadi (YHQ 130-band).
- YHQ 1-ilovasi 6.1: «Tibbiy yordam ko'rsatish joyi» servis belgilari guruhiga kiradi.
- YHQ 1-ilovasi 4.3: «Aylanma harakatlanish».
- YHQ 1-ilovasi 3.2: «Harakatlanish taqiqlangan». Barcha transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
- YHQ 1-ilovasi 6.3.1: «Avtomobillarga yonilg'i quyish shoxobchasi».
- YHQ 1-ilovasi 3.22: «Yuk avtomobillarida quvib o'tish taqiqlangan».
- YHQ 1-ilovasi 2.5: «To'xtamasdan harakatlanish taqiqlangan». Haydovchi to'xtash chizig'i oldida to'xtashi shart.
- YHQ 1-ilovasi 3.27: «To'xtash taqiqlangan». YHQ 91-bandiga ko'ra 3.27 belgisi ta'sir oralig'ida to'xtash taqiqlanadi.
- YHQ 1-ilovasi 1.20: «Piyodalar o'tish joyi» ogohlantiruvchi belgilar guruhiga kiradi.
- YHQ 1-ilovasi 4.1.1: «To'g'riga harakatlanish». Buyuruvchi belgilar harakatlanishning faqat ko'rsatilgan yo'nalishlariga ruxsat beradi.
- YHQ 5.38 «Turar joy dahasi». YHQ 11-bobi 78-bandi: turar joy dahalari va ular bilan chegaradosh hududlarda tezlik soatiga 20 kilometrdan oshmasligi kerak.
- YHQ 1-ilovasi 3.31: «Barcha cheklovlarning oxiri». Bir vaqtda ta'sir etayotgan 3.16–3.30 belgilarining ta'sirini tugatadi.
- YHQ 1-ilovasi 5.15: «To'xtab turish joyi».
- YHQ 1-ilovasi 3.18.1: «O'ngga burilish taqiqlangan».
- YHQ 1-ilovasi 3.19: «Qayrilish taqiqlangan».
- YHQ 1-ilovasi, qo'shimcha axborot belgilari (plakatlar): 7.4.1–7.4.10 transport vositasining turini ko'rsatadi; belgi faqat shu turdagi transport vositalariga ta'sir qiladi.
- YHQ 1-ilovasi 3.18.2: «Chapga burilish taqiqlanadi». Belgi o'rnatilgan chorrahada chapga burilish mumkin emas.
- YHQ 1-ilovasi 3.1: «Kirish taqiqlangan». Barcha transport vositalarining shu yo'nalishda kirishi taqiqlanadi.
- YHQ 1-ilovasi 3.28: «To'xtab turish taqiqlangan». 3.27 belgisi to'xtashni, 3.28 esa to'xtab turishni taqiqlaydi.
- YHQ 19-bobi 121-bandi: avtomagistralda piyodalar, velosipedlar, mopedlar, traktorlar va tezligi soatiga 40 km dan kam transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
- YHQ 7-bobi 41-bandi: svetofor yoki tartibga soluvchining taqiqlovchi ishorasida haydovchilar transport vositalarini to'xtash chizig'i (5.33 yo'l belgisi) oldida to'xtatishlari kerak.
- YHQ 1-ilovasi 2.2: «Asosiy yo'lning oxiri». Imtiyoz belgilari bo'lmasa, chorrahada teng ahamiyatli yo'llar kesishuvi qoidasi qo'llaniladi.
- YHQ 22-bobi 132-bandi: 5.9, 5.10.1–5.10.3 belgilari bilan ajratilgan tasmada boshqa transport vositalarining harakatlanishi va to'xtashi taqiqlanadi.
- YHQ 1-ilovasi 5.16.1: «Piyodalar o'tish joyi» axborot-ko'rsatkich belgilari guruhiga kiradi (1.20 esa ogohlantiruvchi).
- YHQ 1-ilovasi 2.6: «Ro'para harakatlanishning ustunligi». Belgi o'rnatilgan haydovchi qarama-qarshi harakat qatnashchisiga yo'l berishi kerak.
- YHQ 1-ilovasi 2.7: «Ro'paradagi harakatlanishga nisbatan imtiyoz». Belgi o'rnatilgan tomondan harakatlanayotgan haydovchi ustunlikka ega.
- YHQ 1-ilovasi 3.29: «Oyning toq kunlarida to'xtab turish taqiqlangan».
- YHQ 1-ilovasi 3.30: «Oyning juft kunlarida to'xtab turish taqiqlangan».
- YHQ 1-ilovasi 4.1.4: «To'g'riga yoki o'ngga harakatlanish». Belgi chorrahaga yaqinlashganda faqat ko'rsatilgan yo'nalishlarda harakatlanishga ruxsat beradi.
- YHQ 1-ilovasi, taqiqlovchi belgilar: 3.16, 3.18.1–3.25 belgilarining ta'sir oralig'i belgi o'rnatilgan joydan uning orqasidagi eng yaqin chorrahagacha, aholi punktida chorraha bo'lmasa — aholi punktining oxirigacha davom etadi.
- YHQ 1-ilovasi 3.31: «Barcha cheklovlarning oxiri». Belgi bir vaqtning o'zida 3.16, 3.20, 3.22, 3.24, 3.26–3.30 belgilarining ta'sir oralig'ini tugatadi.
- YHQ 1-ilovasi 3.27–3.30: to'xtash va to'xtab turishni taqiqlovchi belgilar faqat yo'lning ular o'rnatilgan tomoniga ta'sir qiladi.
- YHQ 1-ilovasi 2.6 va 2.7: 2.6 «Ro'para harakatlanishning ustunligi» belgisi bo'lgan haydovchi yo'lning tor qismida qarama-qarshidan kelayotganlarga yo'l beradi; 2.7 «Ro'paradagi harakatlanishga nisbatan imtiyoz» belgisi bo'lgan haydovchi esa birinchi o'tadi.
- YHQ 1-ilovasi 7.18: «Nogironlar mustasno». Asosiy belgi talablari nogironlar boshqarayotgan transport vositalariga tatbiq etilmaydi.
- YHQ 1-ilovasi 7.15: «Ko'zi ojiz piyodalar». Ko'zi ojiz piyodalar o'tadigan piyodalar o'tish joyi yoki chorrahada qo'llaniladi.
- YHQ 1-ilovasi 5.19.1: «Oxiri berk yo'l». Faqat shu yo'ldan chiqish kerak, davomi yo'q.
- YHQ 10-bobi 72-bandi: velosiped yo'lkalarida mexanik transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi; yo'ldan foydalanish va kommunal xizmat mashinalari bundan mustasno.
- YHQ 10-bobi 72-bandi: piyodalar yo'lkalarida mexanik transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
- YHQ 20-bobi 124-bandi: turar joy dahalarida (5.38 va 5.39 belgilari) dvigateli ishlab turgan holda to'xtab turish taqiqlanadi; piyodalar qatnov qismida ham yurishlari mumkin va imtiyozga ega.
- YHQ 1-ilovasi 3.13: «Cheklangan balandlik». Balandligi (yuki bilan) belgida ko'rsatilgandan ortiq transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
- YHQ 1-ilovasi 3.34: «Individual harakatlanish vositalarini boshqarish taqiqlangan».
- YHQ 1-ilovasi 3.32: «Xavfli yuk tashiyotgan transport vositasining harakati taqiqlangan».
- YHQ 1-ilovasi 5.48: «Baland piyodalar o'tish joyi».
Namunaviy savollar
Bu belgi nimani bildiradi?
- Yuk avtomobillarida quvib o'tish taqiqlangan
- Harakatlanish taqiqlangan
- Quvib o'tish taqiqlangan
- Qayrilish taqiqlangan
To'g'ri javob: Quvib o'tish taqiqlangan
Bu belgi kimlarga nisbatan quvib o'tishni taqiqlaydi?
- Barcha transport vositalari uchun
- Yuk avtomobillari uchun
- Yengil avtomobillar uchun
To'g'ri javob: Yuk avtomobillari uchun
Bu belgi nimani bildiradi?
- To'xtamasdan harakatlanish taqiqlangan
- Yo'l bering!
- Asosiy yo'l
- Teng ahamiyatli yo'llar kesishuvi
To'g'ri javob: Yo'l bering!
Bu belgi o'rnatilgan joyda haydovchi nima qilishi kerak?
- Tezlikni 20 km/soatgacha kamaytirib, yo'l bo'sh bo'lsa to'xtamasdan o'tishi
- Asosiy yo'lda transport ko'rinib turgan bo'lsa to'xtash chizig'i oldida to'xtashi
- To'xtash chizig'i oldida to'xtashi va asosiy yo'ldagilarga yo'l berishi
To'g'ri javob: To'xtash chizig'i oldida to'xtashi va asosiy yo'ldagilarga yo'l berishi
Bu belgi o'rnatilgan yo'l qanday yo'l hisoblanadi?
- Bir tomonlama yo'l
- Asosiy yo'l
- Ikkinchi darajali yo'l
- Avtomagistral
To'g'ri javob: Asosiy yo'l
Bu belgi nimani anglatadi?
- Bir tomonlama harakatli yo'l
- Kirish taqiqlangan
- Harakatlanish taqiqlangan
- To'xtash taqiqlangan
To'g'ri javob: Kirish taqiqlangan
Barcha savollarni Rulbek bilan mashq qil: imtihon, biletlar, xatolar ustida ishlash.
Mashq qilish