RulbekMashq qilish

Yo'l berish va imtiyozlar — YHQ qoidalari va savollar

«Yo'l berish va imtiyozlar» mavzusi bo'yicha 38 ta qoida, O'zbekiston yo'l harakati qoidalari matniga asoslangan. Pastda imtihondagi kabi namunaviy savollar.

Qoidalar

2-bob. Haydovchilarning umumiy vazifalari

• YHQ 2-bobi 123-bandi: velosipedchilar uchun tasmada yoki piyoda va velosiped yo'lkasida individual harakatlanish vositalarida harakatlanayotgan shaxslar mexanik transport vositalariga nisbatan ustunlikka ega.
• YHQ 2-bobi 123-bandi: individual harakatlanish vositalarini boshqargan shaxslarning harakatlanishi piyodalarning harakatlanishi bilan birlashganda, barcha holatlarda piyodalar ustunlikka ega.

4-bob. Piyodalarning majburiyatlari

• YHQ 4-bobi 21-bandi: maxsus transport vositalari ovozli signal va mayoqcha bilan yaqinlashayotgan bo'lsa, piyodalar qatnov qismidan o'tmasliklari, unda harakatlanayotganlari yo'l berishlari va darhol bo'shatishlari kerak.

6-bob. Maxsus transport vositalarining imtiyozlari

• YHQ 6-bobi 26-bandi: haydovchilar yaqinlashayotgan maxsus transport vositalariga yo'l berishlari shart; bunday transport vositalarini quvib o'tish taqiqlanadi.
• YHQ 6-bobi 26-bandi: bunday transport vositalarini quvib o'tish taqiqlanadi.
• YHQ 6-bobi 27-bandi: mayoqchasini yoqib to'xtab turgan maxsus transport vositasiga yaqinlashayotgan haydovchilar tezlikni darhol to'xtash imkonini beradigan darajada kamaytirishlari shart.
• YHQ 6-bobi 26-bandi: ko'k mayoqchasi va maxsus ovozli signali yoqilgan maxsus transport vositasiga haydovchilar to'siqsiz o'tishi uchun yo'l berishlari shart.
• YHQ 6-bobi 25-bandi: kuzatib kelinayotgan transport vositalarida yaqinni yoritadigan fara chiroqlari yoqilgan bo'lishi shart.
• YHQ 6-bobi 26-bandi: haydovchilar yaqinlashayotgan maxsus transport vositalariga yo'l berishlari shart; bunday transport vositalarini quvib o'tish taqiqlanadi. Maxsus ishoralari yoqilgan transport vositasiga belgilardan qat'i nazar yo'l beriladi.
• YHQ 6-bobi 26-bandi: haydovchilar mayoqchasi va ovozli signali yoqilgan maxsus transport vositalariga yo'l berishlari shart; bunday transportni quvib o'tish taqiqlanadi.
• YHQ 6-bobi 25-bandi: kuzatib kelinayotgan transport vositalarining haydovchilari ham imtiyozdan foydalanadilar; ularda yaqinni yoritadigan fara chiroqlari yoqilgan bo'lishi shart.

7-bob. Svetofor va tartibga soluvchining ishoralari

• YHQ 15-bobi 99-bandi: svetoforning ruxsat etuvchi ishorasida chapga burilayotgan yoki qayrilib olayotgan haydovchi qarama-qarshi tomondan to'g'riga harakatlanayotgan va o'ngga burilayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 15-bobi 103-bandi: svetoforning ruxsat etuvchi ishorasi yonganda haydovchi chorraha orqali harakatlanishni tugallayotgan transport vositalari va qatnov qismidan o'tishni tugallayotgan piyodalarga yo'l berishi shart.

9-bob. Harakatlanishni boshlash, manyovr qilish

• YHQ 9-bobi 54-bandi: haydovchi yondosh hududdan yo'lga chiqayotganda unda harakatlanayotgan piyodalar va transport vositalariga yo'l berishi kerak.
• YHQ 17-bobi 109-bandi: tartibga solinmagan piyodalar o'tish joyiga yaqinlashayotgan haydovchi qatnov qismini kesib o'tayotgan piyodalarni o'tkazib yuborish uchun tezligini kamaytirishi yoki to'xtashi shart.
• YHQ 22-bobi 133-bandi: haydovchilar aholi punktlarida bekatdan harakatlanishni boshlayotgan avtobus va trolleybuslarga yo'l berishlari kerak.
• YHQ 17-bobi 113-bandi: barcha hollarda, shu jumladan piyodalar o'tish joylaridan tashqarida ham haydovchi oq hassa bilan ishora berayotgan ko'zi ojiz piyodalarni o'tkazib yuborishi kerak.
• YHQ 17-bobi 115-bandi: «Bolalar guruhini tashish» belgisi o'rnatilgan, avariya ishorasi yoqilgan transport vositasi to'xtaganda yaqinlashayotgan haydovchi tezlikni kamaytirishi, zarur bo'lsa to'xtashi va bolalarni o'tkazib yuborishi shart.
• YHQ 20-bobi 126-bandi: turar joy dahalaridan chiqishda haydovchilar yo'l harakatining boshqa ishtirokchilariga yo'l berishlari kerak.
• YHQ 17-bobi 110-bandi: qo'shni tasmalarda harakatlanayotgan haydovchilar to'xtagan transport vositasi oldida piyoda(lar) yo'qligiga ishonch hosil qilganlaridan so'nggina harakatlanishni davom ettirishlari mumkin.
• YHQ 17-bobi 114-bandi: agar yo'lovchilarni tushirish yoki chiqarish qatnov qismida amalga oshirilayotgan bo'lsa, haydovchi bekatda to'xtagan transport vositasi eshiklari tomon borayotgan piyodalarga yo'l berishi kerak.
• YHQ 21-bobi 128-bandi: 1.13 va 1.14 belgilari bilan belgilangan qiyaliklarda harakat qiyin bo'lsa, nishablikdan pastga tushayotgan haydovchi yo'l berishi kerak.
• YHQ 9-bobi 59-bandi: chorrahadan tashqarida qayrilib olishda manevr o'ng chetdan bajarilsa, haydovchi shu yo'nalishdagi va qarama-qarshi yo'nalishdagi transport vositalariga yo'l berishi shart.
• YHQ 9-bobi 54-bandi: haydovchi yo'ldan chiqishda harakatlanish yo'nalishini kesib o'tayotgan piyodalar va velosipedchilarga yo'l berishi kerak.
• YHQ 9-bobi 54-bandi: yondosh hududdan chiqishda haydovchi yo'lda harakatlanayotgan transport vositalariga hamda yo'lni kesib o'tayotgan piyodalar va velosipedchilarga yo'l berishi kerak.

10-bob. Yo'lning qatnov qismida transport vositalarining joylashuvi

• YHQ 10-bobi 75-bandi: agar biror to'siq sababli qarama-qarshi yo'nalishlarda harakatlanish qiyin bo'lsa, to'siq o'z tomonida bo'lgan haydovchi yo'l berishi kerak.

15-bob. Tartibga solingan chorrahalar

• YHQ 15-bobi 101-bandi: svetofor yoki tartibga soluvchi tramvay va relssiz transportga bir vaqtda ruxsat bersa, harakat yo'nalishidan qat'i nazar tramvay oldin o'tish huquqiga ega bo'ladi.
• YHQ 15-bobi 101-bandi: svetoforning qizil yoki sariq ishorasi bilan bir vaqtda yongan qo'shimcha seksiyaning yashil ko'rsatkichi yo'nalishida harakatlanayotgan tramvay boshqa yo'nalishlarda harakatlanayotgan transport vositalariga yo'l berishi kerak.

17-bob. Piyodalarning o'tish joylari va yo'nalishli transport vositalarining bekatlari

• YHQ 17-bobi 111-bandi: tartibga solingan piyodalar o'tish joylarida haydovchilar svetoforning ruxsat etuvchi ishorasi yonganda ham piyodalarga qatnov qismini kesib o'tishni tugallashiga imkon berishlari kerak.
• YHQ 17-bobi 112-bandi: piyodalar o'tish joyidan keyin paydo bo'lgan tirbandlik tufayli haydovchi piyodalar o'tish joyida to'xtashga majbur bo'ladigan bo'lsa, piyodalar o'tish joyiga kirish taqiqlanadi.
• YHQ 17-bobi 115-bandi: «Bolalar guruhini tashish» belgisi bor, avariya ishorasi yoqilgan transport vositasi to'xtaganda yaqinlashayotgan haydovchi tezlikni kamaytirishi, zarur bo'lsa to'xtashi va bolalarni o'tkazib yuborishi shart.
• YHQ 17-bobi 114-bandi: yo'lovchilarni tushirish yoki chiqarish qatnov qismida amalga oshirilayotgan bo'lsa, haydovchi bekatda to'xtagan transport eshiklari tomon borayotgan yoki undan kelayotgan piyodalarga yo'l berishi kerak.

22-bob. Yo'nalishli transport vositalarining imtiyozlari

• YHQ 22-bobi 131-bandi: tramvay yo'llari chorrahadan tashqarida qatnov qismini kesib o'tadigan joylarda tramvay relssiz transport vositalariga nisbatan imtiyozga ega.
• YHQ 22-bobi 133-bandi: avtobus va trolleybus haydovchilari o'zlariga yo'l berilganligiga ishonch hosil qilganlaridan keyingina harakatlanishni boshlashlari mumkin.
• YHQ 22-bobi 131-bandi: tramvay yo'llari chorrahadan tashqarida qatnov qismini kesib o'tadigan joylarda tramvay relssiz transport vositalariga nisbatan imtiyozga ega (depodan chiqish joylari bundan mustasno).
• YHQ 22-bobi 133-bandi: yo'nalishli transport vositalariga bekatlardan tashqari joylarda yo'lovchi olish va tushirish taqiqlanadi (yo'nalishli taksilar bundan mustasno).

28-bob. Velosiped, moped va aravalar harakatlanishiga, shuningdek, hayvonlarni haydab o'tishga doir qo'shimcha talablar

• YHQ 28-bobi 169-bandi: chorrahadan tashqaridagi tartibga solinmagan velosiped yo'lkasi bilan yo'l kesishuvida velosiped yo'lda harakatlanayotgan boshqa transport vositalariga yo'l berishi kerak.
• YHQ 28-bobi 169-bandi: velosiped yo'lkasi va piyodalar yo'lkasi (trotuar) kesishganda velosiped va individual harakatlanish vositasi piyodaga yo'l berishi kerak.

Namunaviy savollar